Regensburg, maandag 27 april

De ochtenden starten koud. We doen ‘s avonds het dak omlaag, dat scheelt wel wat. Maar we moeten hier 80 cent per kiloWatt betalen, dus stoken we ‘s morgens met gas warm. Als het deze hele Wenentour ‘s nachts zo koud blijft, voorzie ik brandstoftekort.

We gaan vandaag op de fiets naar Regensburg. We weten dat het een uitdaging wordt, want de bodem gaat hier heftig omhoog en omlaag. Bovendien zijn ze de spoorlijn aan het renoveren en nemen ze viaducten en tunnels meteen mee. Onze ideale route blijkt geblokkeerd. Een minder ideale ook. Eigenlijk alle. Een vriendelijke buurtbewoner legt ons uit dat we niet anders dan ‘over’ de berg moeten. En zo gaat het. Over een onverharde weg eerst een heel stuk omlaag, dan weer omhoog, dan weer omlaag. Pffft.

We komen wél op de beoogde plek uit, pal naast de Historische Wurstkuchl, van waaruit de vettige braadrook als een winderige wimpel omhoog sliert om zich daarna vals door de bovenramen van alle omliggende gebouwen naar binnen te wringen. Mwah, bij nadere beschouwing, die zitten allemaal dicht.

We lopen van hier doodleuk ongericht de stad in en … wauw! En daar laat ik het voor nu bij, want we bezoeken Regensburg later deze week nog eens dán schrijf ik een samengesteld verhaal.

Donaustauf, dinsdag 28 april – Walhalla

Op onze elektrische waterkoker zit een klein oranje lampje dat aangeeft dat er gekookt wordt. Vandaag zit er onderaan nóg eentje die ik door de plastic behuizing onrustig zie flikkeren. Niet goed. Maar eerst rijden we vandaag naar een tweede monument dat Ludwig 1 hier heeft laten neerzetten; het Walhalla. Inderdaad: naar het Noordse hiernamaals voor Vikingen die sneuvelden in de strijd. Iets bouwen dat refereert aan zo’n utopisch ideaal duidt wel op een naar blinde zelfoverschatting neigende eigendunk.

Tempel

Dit bouwwerk ligt hoog op een flank van de Donau en past, net als dat andere, niet in de omgeving. De Duitsers daarentegen vinden dat de neptempel in het landschap genesteld is. Right. Sowieso verwacht je een gebouw dat naar het Griekse Parthenon is is geschapen niet op een koeienweide in Beieren. Maar…. In weerwil van de brutalistische stijl met de immens grote gebaren van dikke voetstukken, oneindige trappen en torenhoge Dorische zuilen, valt hier toch een imposant en fraai gedenkteken te bewonderen. Het Walhalla is aan de buitenkant grotendeels uit wit marmer opgetrokken, waardoor het monument lichtend uit de berg lijkt op te rijzen. Het ritme van licht en donker in de colonnades en de open uiteindes scheppen diepte en openheid. Je kunt er aan alle kanten op lopen, waarmee de dimensies voelbaar worden, ook al is het niet zonder gevaar, want het marmer is spekglad en balustrades zijn er niet. Toch kun je het niet laten, want het is een wonderlijke tijdloze ervaring om over en in deze reusachtige tempel te lopen.

De versteende elite

Ludwig 1 (Lodewijk) was een pangermanist, hij wilde één groot Duits volk. De meetlat voor het Duits-zijn was de taal. Hij zag dat nogal ruim. Bijvoorbeeld Nederlanders, Vlamingen, Goten, Angelsaksen en Russen rekende hij er ook toe. Het Walhalla moest blijvende eer betonen aan de belangwekkendste ‘Duitse’ staatslieden, wetenschappers, militairen en kunstenaars. Hoog op de muren hangen 65 plaquettes voor personen uit de begintijd. Van hen waren geen bruikbare afbeeldingen. Op ooghoogte (en iets daarboven) staan 132 levensgrote bustes, allemaal wit, op stenen tafels en planken. Het interieur is in kostbaar gekleurd marmer afgewerkt en het goudkleurige cassetteplafond wordt deels gedragen door elegante vrouwenfiguren. Het is beslist een indrukwekkende zaal en als je langs al die koppen loopt en de namen leest, trekt de geschiedenis aan je voorbij. Wél is het nogal een elitaire aangelegenheid. Adellijke heersers en militairen voeren de boventoon, dan komen er nog wat wetenschappers en componisten en tot slot wat schrijvers en schilders. Vrouwen zijn zwaar in de minderheid.

Je kunt je bedenkingen hebben bij de verheerlijking van het Duitse erfgoed en de extravagante vertoning, maar het is een weergaloos mooie plek om jezelf te verliezen in de geschiedenis en de mensen die er een rol in speelden, ook al zijn er tallozen niet te zien, die hier zeker ook een plaats verdienden. Zeer aanbevelenswaardig.

Als besluit zag ik bij het maken van foto’s toch nog kans het Walhalla een plek in zijn omgeving te geven.